محمد خاتمی رئیس دولت اصلاحات از جمله افرادیست که مردم را برای حضور پای صندوقهای رأی تشویق کرد ولی اعتنایی از سوی جامعه به درخواست وی نشد. او حالا در اظهاراتی «عدم شرکت (بیسابقه) مردم و وجود بالاترین درصد رأیهای باطله» را یک «زنگ خطر» و «نشانه فاصله مردم با حکومت» دانست ولی با این حال ادعا کرد «حساب مردمی که انتخابات را تحریم کردند از براندازان جدا است!»
چرا مواضع کنونی خاتمی را باید ناشی از نگرانی و استیصال وی، اصلاحطلبان و کل نظام دانست؟ زیرا او دو سال پیش در اواسط تیرماه سال ۱۳۹۸ در سخنانی هشدار داد اگر مردم از اصلاحات مایوس شوند، اندک اندک «ذهنیت براندازی» قوت میگیرد و «ممکن است خدایی نکرده بتوانند موفق شوند.» او توضیح داده بود «در جامعه، درصدی از مردم به اصلاحطلبان و درصدی به اصولگرایان رای میدهند اما درصد بیشتری از مردم به جریانهای سیاسی کاری ندارند و هرچه بیشتر این درصد جذب انتخابات شوند، گروههای برانداز بیاثرتر میشوند و خدایی ناکرده اگر بتوانند موفق شوند دیگر اصلاح طلبان نیز نمیتوانند کاری از پیش ببرند.»
در سال ۱۴۰۰ آنچه خاتمی از آن نگران بود اتفاق افتاد! در حالی که زمینه های آن در چند سال اخیر و به ویژه پس از اعتراضات سراسری ۹۶ بیش از پیش آماده شده بود.
پیش از برگزاری انتخابات دیاکو حسینی مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری اسلامی به ایسنا گفته بود فشار حداکثری آمریکا برای تقویت نارضایتی مردم و بیپشتوانه کردن جمهوری اسلامی «امکان براندازی در ایران را به وجود آورد.» او هشدار داد «اگر مردم در انتخابات بهصورت حداکثری شرکت نکنند این پیام را صادر میکند که همان سیاستها ادامه پیدا کند و در چنین وضعیتی با موج دومی از فشارهای حداکثری روبرو میشویم.»
دیاکو حسینی که از فعالان سیاسی نزدیک به اصلاحطلبان است همچنین گفته بود «تحریم انتخابات توسط مردم میتواند به همان سیاستها منجر شده و نارضایتی از وضع موجود به قدرت نرم ایران آسیب بزند و مشکلات بیشتری را در سطح منطقه و بینالمللی ایجاد کند.»
بخشی از اصلاحطلبان معتقد بودهاند که «بازگشت به برجام عبور از براندازی است!» آنها هشدار میدادند که روی کار آمدن فردی مثل ابراهیم رئیسی یا سعید جلیلی با اجرای نسخه انقلابی اصولگرایان در سیاست خارجی احیای برجام را غیرممکن میکند. بعضی از آنها نیز عنوان میکردند اصولگرایان خودشان به دنبال توافق جدید با غربیها هستند. تیرماه ۱۳۹۹ صادق زیباکلام در مقالهای نوشته بود اصولگرایان به دنبال گرفتن دولت هستند تا سال ۱۴۰۰ برجام جدید را امضا کنند و میوه آن را خودشان بچینند.
روحالله متفکرآزاد عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی و از «نمایندگان ولایی» چندی پیش از برگزاری انتخابات نمایشی گفته بود «نظامی که بقا و ماهیت و هویت خود را از مردم دریافت میکند، مشارکت مردمی در آن همانند اکسیژن عمل میکند و اگر مشارکت حداقلی بجای مشارکت حداکثری اتفاق بیفتد، رئیس جمهور آینده از قدرت و جایگاه متزلزل برخوردار خواهد بود و از قدرت چانهزنی او در داخل و خارج از کشور کاسته میشود.»
او هشدار داده بود «قهر با صندوقهای رأی بدترین گزینه برای نشان دادن نارضایتی مردم است» و آثار و تبعات منفی قابل توجهی دارد قدرت و اقتدار نظام را به پرسش میکشد.
الیاس حضرتی رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملّی و قائممقام حزب اصلاحطلب «اعتماد ملی» که به تازگی متهم به آزار و اذیت جنسی نیز شده است بارها نسبت به «براندازی» هشدار داده و حتا پیش از وقوع اعتراضات سراسری دیماه ۱۳۹۶ هشدار داده بود «شرایط برای خیزش در ایران فراهم شده است.»
ترس حکومت فقط از بالاگرفتن اعتراضات مردمی و تظاهرات سراسری نیست بلکه آنها از «حمله نظامی» هم نگرانند. کاظم جلالی سفیر جمهوری اسلامی در مسکو اسفند سال ۹۹ در مقالهای در نشریه وزارت خارجه روسیه به نام «اینترنشنال افیرز» (مسائل بینالمللی) مینویسد «رژیم صهیونیستی و دولتهای سعودی و امارات به عنوان متحدین اصلی آمریکا در غرب آسیا بطور کاملاً واضح و روشن طرفدار قطعی براندازی حکومت ایران از طریق شورش و جنگ داخلی در ایران هستند… اما ایران به آمریکا اجازه دخالت مستقیم نظامی علیه خود برای تغییر حکومت و تحمیل رژیم دستنشانده و تکرار مدل تهاجم نظامی به عراق و افغانستان را نخواهد داد.»
سردار ایوب سلیمانی معاون فرمانده نیروی انتظامی اواسط سال ۹۸ گفت دشمن با هدف براندازی فشار را ده برابر کرده است. سردار حسین نجات معاون فرهنگی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عنوان کرد «مدل جدید براندازی تکیه بر افراد فرودست، حاشیهنشین و بیسواد است!»
پیش از آن نیز محمدرضا باهنر نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی گفته بود اگر مردم بیشتری به اعتراضات آبان ۹۸ میپیوستند جمع کردن آن اصلاً ممکن نبود و انقلاب میشد.
محمدرضا خاتمی فعال سیاسی اصلاحطلب و برادر محمد خاتمی نیز بهمن ۱۳۹۶ در نشست حزب «اتحاد ملت» هشدار داد «براندازان بیش از اندازه بزرگ شدهاند!» در حالی که امرداد ۱۳۹۷ حسین مرعشی سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی ادعا کرد «براندازان عددی نیستند.»
اینهمه در حالیست که به نظر بسیاری از تحلیلگران ایرانی و خارجی انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ۱۴۰۰ در ایران عملاً به «رفراندوم نه به جمهوری اسلامی» تبدیل شد. در این رأیگیری که ابراهیم رئیسی پیروز آن اعلام شد طبق آمارسازی رسمی و نه واقعی نیز ۳۱ میلیون نفر از بیش از ۵۹ میلیون واجد شرایط رأی دادن آن را تحریم کردند و بیش از سه و نیم میلیون آرای باطله شمارش شد و آن را در جایگاه دوم پس از رئیسی و بسیار پیش از نامزدهای دیگر از جمله نامزد مورد حمایت اصلاحطلبان قرار داد آنهم در شرایطی که علی خامنهای «دادن رای سفید» را «حرام» اعلام کرده بود!
